Afscheid

Ik weet dat ik geschreven had dat ik niets meer zou toevoegen aan mijn reisblog, echter de laatste dagen blijk ik toch een paar inspirerende dingen mee te maken die ik nog wil delen.

Gisteren waser ter gelegenheid van mijn afscheid een braai met alle kinderen en medewerkers vanhet kindertehuis. De meeste kinderen haddeniets voorbereid in de vorm van een dans of een lied. Nathi, een jongen van 18, had voor mij het onderstaande gedicht gemaakt en voorgedragen. Ik denk dat dit het meest persoonlijke geschenk is wat ik ooit heb gekregen. Ik denk dat het wel mooi is om te delen.

Europe and Afrikca are two different continents.
Holland and South Afrika are two different countries.
The distance and time could not stop you
from coming here, as a volunteer.
You were a stranger to us,
like passengers in a bus.
You showed us you true self,
like books inside a shelf.
Your love, kindness and friendliness,
became our peace, joy and happiness.
You did your best in helping and cleaning,
because it's all you wanted from the beginning.
Yes, many have come and gone,
like sunrise or break of dawn.
We will never forget you,
because you came to us as a stranger,
but today lou leave us as a brother.

Hoe ik grootvader werd.

In Nederland vind ik het leuk om mijn familiegeschiedenis te onderzoeken. Gelukkig is alles tegenwoordig digitaal toegankelijk, waardoor er veel terug te vinden is. Daarnaast heeft mijn familie altijd veel bewaard, waardoor ik me door brieven, kaarten en foto's een beeld heb kunnen vormen van wie ze waren en hoe ze leefden. Zo heb ik inmiddels al bijna 400 jaar aan familiegeschiedenis verzameld. Je kunt je afvragen waarom je zoiets doet; sommige mensen vragen wat ik moet met die oude zooi. Ikzelf denk dat je pas weet wie je bent, wanneer je weet waar je vandaan komt. Jij bent een persoonlijkheid geworden door je ouders en grootouders, die zelf gevormd zijn door hun ouders en grootouders.

Afgelopen week vroeg een jongen uit het kindertehuis of ik hem kon helpen met zijn stamboom. Hij had als opdracht van school meegekregen om een stamboom te maken van zijn familie. Terwijl ik een boom aan het tekenen was, schreef hij de namen op van zijn familie. Toen ik klaar was met tekenen en we de verschillende namen in de stamboom zouden gaan opschrijven, viel me op dat ik de mensen kende, die deze jongen als zijn familie had opgeschreven. Het waren niet de namen van zijn biologische ouders, grootouders en broers en zusters, maar de namen van Annemarie, Jan Willem en hun kinderen. Er ontbrak nog een naam voor een grootvader en zo werd er besloten dat ik de grootvader in zijn stamboom mocht zijn. De enige persoon die echt familie was en die hij bij naam kende was zijn broer. Ik weet niet hoe hij dit ervaarde, misschien zag hij dit gewoon als een opdracht van school. Aan de andere kant geloof ik niet dat dit niets met hem deed.

Ik kan me met geen mogelijkheid voorstellen hoe het is om je ouders niet te kennen en niet te weten waar je vandaan komt. Deze jongen is midden in de nacht, lopend langs de autoweg, aangetroffen. Hij kon niet eens vertellen wat zijn eigen naam was. Uiteindelijk heeft de politie hem opgepikt en naar het kindertehuis van Annemarie gebracht. Hoe zal het voor hem zijn, wanneer hij ouder wordt en niet meer onder de vleugels van het kindertehuis geborgenheid kan vinden? Voor mij is familie een basis waarop je altijd terug kan vallen, of voor wie je onvoorwaardelijk klaar moet staan. Wat ben ik dan dankbaar voor de familie die ik heb gekregen.

Aan alles komt een eind.

Dit wordt alweer mijn laatste reisverslag. Ik ga er vanuit dat ik de laatste week geen hele spectaculaire dingen ga meemaken. Mocht dat toch zo zijn dan zal ik dat persoonlijk aan iedereen vertellen.

Nog een paar dagen (12) en dan zijn de drie maanden in Zuid-Afrika voorbij. De tijd is hier werkelijk voorbij gevlogen. Deze periode heeft mijn verwachtingen overtroffen. Natuurlijk probeer je een beeld te vormen van hetgeen wat je gaat doen en van de mensen waarbij je terecht gaat komen, maar uiteindelijk blijkt het toch allemaal anders te zijn en anders uit te pakken. Uiteindelijk ben ik andere werkzaamheden gaan doen, dan waarvoor ik naar Zuid-Afrika ben gegaan. Het samen met anderen in een huis leven, terwijl je in Nederland altijd je eigen gang kan gaan, is mij ook honderd procent meegevallen. Gelukkig dat het allemaal zo goed is gegaan.

De voornaamste reden dat ik dit avontuur ben aangegaan, is dat ik na een periode van twaalf jaar werken niet het idee had dat mijzelf onderhouden, de enige bedoeling van mijn leven zou zijn. Ik geloof dat God voor ieder een plan heeft voor zijn of haar leven. Om die reden had ik het verlangen om iets te gaan betekenen voor anderen die niet dezelfde kansen in het leven hebben gekregen als wij in Nederland.. Wat is het een zegen om tot zegen voor anderen te zijn. En wat is het gaaf om te merken dat wat je doet gewaardeerd wordt door de kinderen en jongeren. De beloning zit voornamelijk in de kleine dingen, een hug, een glimlach of een hand op je schouder.

Je merkt al dat iedereen in het kindertehuis bezig is met mijn vertrek. Kinderen zijn bezig om dingen te maken of iets voor te bereiden. Chris, een jongen van 16, kwam van de week vertellen dat hij een vreemd telefoontje had gekregen. Hij had mijn baas gesproken en volgens hem had mijn baas aangegeven dat ik pas 1 juni weer aan het werk moest. Ik kon volgens hem dus nog even blijven. Zo is iedereen al op zijn of haar manier bezig met mijn aanstaande vertrek. Er wordt tientallen keren gevraagd wanneer ik ook alweer weggaat. De belangrijkste vraag die gesteld wordt, is wanneer ik van plan ben terug te komen. Deze vraagt leeft zowel bij de kinderen als bij de mama's. En ik ben zeker van plan om terug te komen. Deze periode heeft mij persoonlijk veel gegeven. Ik heb nieuwe vrienden en heel veel broertjes en zusjes gekregen, die veel voor mij zijn gaan betekenen.

Uiteraard zie ik er ook naar uit om iedereen in Nederland weer te zien en te spreken. Daarnaast heb ik ook wel weer zin in een heerlijk stukje Hollandse belegen kaas, een cashewnootje en een borrel (na drie maanden drooglegging). Iedereen ontzettend bedankt voor de leuke reacties die zijn geplaatst op mijn weblog. (vooral mijn trouwste fan Betty)

Tot ziens in Holland

Vetkoek

Soms word je door een gebeurtenis, een beeld of een geur weer even teruggevoerd in de tijd. Oude Hollandse gebruiken leven hier , al dan niet getransformeerd, voort. Eergisteren werd mijn nieuwsgierigheid gewekt door een bekende geur vanuit de keuken van het kindertehuis. Een geur die in Holland meestal maar één keer per jaar te bespeuren is, stijgt hier midden in de zomer op. Eenmaal in de keuken bleek dat men hier in Afrika ook een soort oliebol kent, alleen een grotere variant zonder rozijnen. Mama Lucie was voor 45 personen vetkoeken aan het bakken. Het deeg is dikker van substantie dan het deeg van een oliebol en kan met de handen worden gevormd.
Het woord vetkoek deed een belletje bij mij rinkelen. Wanneer mijn grootouders bij ons, onder het genot van een oliebol, het oudejaar kwamen uitzitten, vertelde mijn grootvader dat er in Zeeland geen oliebollen werden gebakken maar zogenaamde vetkoeken. Tot eergisteren was het mij nooit helemaal duidelijk wat het verschil was tussen een vetkoek en een oliebol. Wellicht is het Zeeuwse gebruik meegenomen naar Zuid-Afrika en uitgegroeid tot een versnapering die hier elke dag gegeten kan worden. Genietend van mijn vetkoek dacht ik weer even terug aan de verhalen die mijn grootvader altijd vertelde over vroeger.

De afgelopen twee weken stonden voornamelijk in het teken van de bruiloft van Anke en Ingmar. De verschillende gasten uit Nederland waren over diverse lokaties in Kriel verspreid. Het gezin van Anne Marie en Jan Willem werd met negen man uitgebreid. Zaterdag 25 februari was de dag van de bruiloft. In de kerdienst was er rekening gehouden met alle gasten die aanwezig waren. Er werd n het Engels, Nederlands, Afrikaans en Zulu gezongen. ‘s Avonds was er een feest in de school waar Ingmar werkt. Er waren ongeveer 240 gasten die ‘s avonds uitgenodigd waren. Omdat er ook veel donkere Afrikaners waren uitgenodigd, was het nog even de vraag hoeveel mensen er daadwerkelijk zouden komen. Binnen de zwarte gemeenschap is men gewend dat iedereen naar een bruiloft kan komen, zelfs wanneer je het bruidspaar niet kent. Ik vroeg iemand hoe men dat deed met het eten, aangezien je niet weet hoeveel mensen er komen. Als antwoord hierop werd gezegd dat je 250 mensen uitnodigt en voor 500 mensen kookt. Ondanks dat er duidelijk is aangegeven dat alleen genodigde welkom waren, zaten er toch een aantal vreemde gezichten in de zaal.
Van zondag tot woensdag was er een korte vakantie georganiseerd voor de Nederlandse gasten. Op maandag hebben we een paar van de mooiste plekjes van Zuid Afrika bezocht: de drie rondavels, de potholes en God's Window. Dinsdag hebben we het Krugerpark bezocht.

Op dit moment zijn er nog vier gasten aanwezig, waarvan er drie vandaag vertrekken. Langzamerhand keert de rust weer terug in huize Griffioen. De komende twee weken ben ik de enige vrijwilliger die hier aanwezig is. 13 maart komt er een echtpaar dat hier ook voor een periode van drie maanden aan het werk gaat. Het blijft hier een komen en gaan van gasten en vrijwilligers.

Sawobona!

Iedere dag heeft weer zijn eigen verrassingen. Op het ene moment ben je met de voorbereidingen bezig om te gaan hardlopen, een half uur later zit je in de auto naar Witbank om te gaan winkelen. De oorzaak achter deze wijziging van mijn planning zit voornamelijk in het enthousiasme van Annemarie. Een plan van haar om met twee personen spullen te gaan kopen in Witbank kan hier per minuut veranderen. Uiteindelijk belanden we met tien personen in een busje met aanhanger op weg naar het winkelcentrum. Hoe meer zielen hoe meer vreugd kan hier wel het motto worden genoemd.

De weken vliegen hier voorbij en inmiddels ben ik al over de helft. Tijdens de afwezigheid van Annemarie en Jan Willem is er veel gebeurd.
Op een zaterdagmiddag moest ik constateren dat er een ongenode gast een bezoekje aan mijn kamer had gebracht. Het resultaat van dit bezoek maakte mij op dat moment 800 Rand armer. Opeens begreep ik dat de noodzaak om je kamer op slot te doen, hier daadwerkelijk aanwezig is. Alleen deze bezoeker had een alternatieve sleutel in huis kunnen vinden, waarmee hij toegang tot mijn kamer kon krijgen. Uiteindelijk is besloten om alle kinderen van 13 jaar en ouder uit te nodigen voor een meeting. Eén persoon, die uiteindelijk ook één van de daders bleek te zijn, ontbrak er.

Nadat de dader bij het winkelcentrum was opgepikt, heeft Ingmar onder mijn toeziend oog degene een aantal uren gevraagd of hij het gedaan had. Hij bleef echter ontkennen, ondanks dat de helft van het bedrag in zijn kussensloop gevonden was. Vanwege het blijven ontkennen en het gevonden bewijsmateriaal, zijn we aangifte gaan doen bij de politie. Ondanks de makkelijke optie om toe te geven en de zaak binnen het kindertehuis op te lossen, werd de waarheid niet verteld. Zelfs op het politiebureau kwam de hele waarheid niet aan het ligt, waardoor wij deze jongen bij de politie hebben achter gelaten.
In de loop van de avond kwam de politie met de jongen terug naar het kindertehuis en de volledige waarheid kwam aan het licht, inclusief een medepleger.
Wat de consequenties gaan worden is nog niet geheel duidelijk. In eerste instantie is er besloten om afscheid van de beide daders te nemen, ook omdat één van de twee al een laatste waarschuwing aan zijn broek had hangen. Uiteindelijk is het definitief maken van een beslissing met drie weken uitgesteld.

Wat het werken hier lastig maakt is dat je niemand volledig kan vertrouwen. Daarnaast heb ik nog nooit iemand zo overtuigend zien liegen, waardoor ik zelfs begon te twijfelen of ik zelf niet iets stoms had gedaan. Ik probeer alles naast mij neer te leggen en op dezelfde manier verder te gaan als waarop ik bezig was.Het blijven mooie mensen die ook voor een deel het resultaat zijn van hun achtergrond. Uiteindelijk blijkt maar weer dat geld de wortel van al het kwaad is.

Komende zaterdag trouwen Anke en Ingmar. De eerste gasten uit Nederland hebben zich inmiddels in Kriel gemeld. Morgen komt er een groep van tien personen, die voor een deel hier in huis worden ondergebracht. Voor de komende week is het dus gedaan met de rust. De bruiloft brengt ook een korte vakantie met zich mee. Van zondag tot woensdag gaat het hele gezelschap naar Sabaan. Dit schijnt een ontzettend mooi plekje in Zuid-Afrika te zijn. Ik ben erg benieuwd hoe dit zal zijn. Wellicht zal dan blijken dat God inderdaad Zuid-Afrika als laatste schiep als kroon op zijn schepping. Dat is in ieder geval wat hier wordt gezegd.

Umuntu ngumuntu ngabantu.

Inmiddels ben ik alweer vijf weken in Zuid-Afrika en begin behoorlijk in het ritme van hier mee te draaien. Het is fijn om te weten wat er moet gebeuren en dat je niet constant hoeft te vragen of er nog iets gedaan moet worden. Het is lekker om iets zelfstandiger de dingen te kunnen doen en ook een klein beetje op je eigen manier.

Afgelopen donderdag mocht ik weer een ritje maken naar de HIV-kliniek in Elandsdoorn om medicijnen te halen en bloed te laten prikken. Dit betekende weer een mooi ritje door het Afrikaanse landschap. Gelukkig hoefde ik niet alleen op pad, maar ging Erik, een man uit Zambia die in vaste dienst is van Shelter, ook mee.
Het is leuk om te merken dat de vaste medewerkers (de mama's en Erik) na een periode van de kat uit de boom kijken, nu gewend raken aan mijn aanwezigheid. Ze praten en vragen meer en het wordt leuker om samen te werken.

Jan Willem en AnneMarie zijn op dit moment twee weken met vrienden op vakantie. Dit betekent dat ik, afgezien van de aanwezigheid van Anke, het rijk alleen heb. Gelukkig gaat alles door zoals het moet gaan en de enige ‘grote' verantwoordelijkheid die ik op mijn schouders heb moeten nemen is die van het huishoudgeld van het kindertehuis. De afwezigheid van Jan Willem brengt met zich mee dat ik vier kinderen onder mijn hoede heb gekregen, waarmee ik elke dag huiswerk moet gaan maken. Na twee dagen ben ik er al achter dat deze kinderen een enorme intellectuele uitdaging hebben. Voor mij betekent dat weer een beproeving van mijn geduld. Helaas is het in Afrika niet zo dat het onderwijs wordt aangepast aan het individuele kind. Ieder kind krijgt hetzelfde lesprogramma. Kinderen die problemen hebben met leren, gaan uiteindelijk toch naar de highschool op basis van leeftijd en niet op basis van prestatie.

Veel nieuwe dingen heb ik niet te vertellen. Doordat je met mensen werkt is iedere dag weer anders. Het is fijn om te merken dat je aanwezigheid door de kinderen gewaardeerd wordt. De waardering voor kleine dingen is hier enorm. Het is al een feest wanneer je kinderen meeneemt met het busje om iemand op te halen en daarna even een ijsje te halen bij de KFC. Hier kan ik in ieder geval nog wel wat van leren.

Nkosi sikelel' iAfrika

Op dit moment ben ik aan het genieten van een heerlijke vrije zaterdagochtend. Deze week heb ik besloten om mijn hardloopschoenen maar weer onder het stof vandaan te halen en iets aan mijn conditie te gaan doen. Eigenlijk is het alleen mogelijk om ‘s morgens hard te lopen, omdat het dan nog niet heel erg warm is. Daarnaast is het ‘s avonds rond half zeven donker en niet heel verstandig om je dan lopend of rennend op straat te begeven. Wanneer er in het donker iemand aan het rennen is, dan kun je er eigenlijk vanuit gaan dat er iets aan de hand is, hetzij iemand die overvallen is of de overvaller zelf.

Vorige week zaterdag ben ik met Anke naar de township geweest. Shelter heeft daar een aantal HIV-patienten onder haar hoede. Deze mensen worden ondersteund bij het gebruik van de medicijnen. Het is belangrijk dat de medicijnen voor HIV op vaste tijden en met de juiste hoeveelheid gebruikt worden. Wordt dit niet gedaan dan verliezen ze het gewenste effect.
Het is echt bizar om te zien hoe sommige mensen wonen en leven. De kinderen die er leven zien er vies uit. Sommige kinderen worden omgeven door familieleden die onder invloed zijn van alcohol. Kinderen geven letterlijk vuil af. Eén avond in de township leverde mij een vieze broek waar ik normaal gesproken een week voor nodig heb. Niet dat dit erg is, maar alleen ter illustratie hoe de omstandigheden zijn.

De zondagen in Kriel zijn iets anders dan in Nederland. Wanneer ik geen dienst heb in het kindertehuis, ben ik vrij om te gaan en staan waar ik wil. ‘s Morgens wordt er een bezoek gebracht aan de Baptistengemeente. Deze gemeente bestaat voornamelijk uit donkere mensen. Zondagsrust, in de zin van niet naar een winkel gaan, kent men hier niet. In ieder geval leeft men hier niet meer onder de wet, maar puur uit genade.

In het kindertehuis heb ik verschillende diensten. Na een aantal weken te hebben meegedraaid, heb ik al duidelijk mijn voorkeur voor de middag- en avonddiensten. De diensten van overdag hebben veel momenten, waarbij je niet zoveel te doen hebt. Wanneer je om zes uur begint, heb je tot tien of elf uur iets te doen. Daarna is het wachten tot de eerste kinderen uit school komen. Ik vind het af en toe frustrerend wanneer ik niets zit te doen. De vaste medewerkers zijn hier een stuk relaxer onder.Wanneer ik vraag of er iets gedaan moet worden, geeft men aan dat ik kan gaan zitten en iets voor mezelf moet gaan doen. Ik ben nog aan het denken over een zinvolle besteding van deze, tot nu toe te rustige, uren.
Vanaf twee uur komen de kinderen uit school en kun je aan de slag met huiswerkbegeleiding. Daarnaast probeer ik zoveel mogelijk te helpen met het voorbereiden van het eten. In ieder geval is het hier de gewoonte dat de mama's koken, dus tot nu toe heb ik slechts één keer gekookt. Om vijf uur wordt er gegeten. De avonden worden gevuld met spelletjes en goede gesprekken. Rond negen uur ligt iedereen op bed of is in zijn/haar kamer.

Helaas lukt het me nog niet om foto's op deze website te plaatsen. Op de één of andere manier heb ik geen button voor het uploaden van foto's. Ik ben nog op zoek naar een goede, gratis site voor foto's. Mocht iemand nog tips hebben, dan hoor ik het graag.

Gimme hope Jo'anna

Dankzij een laptop van Annemarie en een dongel, heb ik nu eindelijk de beschikking over internet. Gisteren had ik in het internetcafe mijn blog bijgewerkt. Nadat ik mijn verhaal zo goed als afgerond had, besloot het internet ermee op te houden. Gelukkig kan ik nu vanuit huis mijn blog bijwerken.

De afgelopen week zijn alle kinderen teruggekeerd naar het kindertehuis. Tijdens de zomervakantie bezoekt een deel van de kinderen hun familie. Afgelopen week zijn de scholen weer begonnen, zodat de hele familie weer compleet is. Voor mij betekent dat weer 15 nieuwe gezichten, met de daarbij behorende namen, leren kennen.

Vorige week is gebleken dat één van de mama's ernstig ziek is. Om die redden heeft Annemarie gevraagd of ik, in plaats van de kwast ter hand te nemen, in het kindertehuis wil gaan helpen. Dit betekent dat ik de komende tijd ga ondervinden of opvoeden daadwerkelijk zo lastig is als men in Nederland zegt. In ieder geval heb ik besloten om de rust, reinheid en regelmaat, die mij tijdens mijn opvoeding, ten overvloede is ingeprent, toe te gaan passen.

Het werk in het kindertehuis is erg divers. 's Morgens moet er voor een ontbijt worden gezorgd en de kinderen moeten worden ‘weggewerkt' naar school. Daarna moet alles aan kant worden gemaakt en kan er met de lunch worden begonnen. 's Middags is de bedoeling dat ik huiswerkbegeleiding ga geven. Uiteindelijk komt de PABO toch nog een beetje van pas.

Het kindertehuis bestaat uit kinderen in de leeftijd van drie tot twintig jaar. Er zijn veel tieners wat het werken in het kindertehuis leuk en uitdagend maakt. Ieder kind heeft zijn eigen verhaal. Veel kinderen hebben bizarre dingen meegemaakt, waarvoor men in Nederland een leven lang in therapie zou moeten gaan. Zo op het eerste gezicht lijkt het alsof deze kinderen meer kunnen incasseren. Of het daadwerkelijk zo is, kan ik op dit moment niet zeggen.

De afgelopen week ben ik met Elbert (een andere vrijwilliger) en Jan Willem naar het Krugerpark geweest. Natuurlijk was ons doel om de Big Five te spotten. Uiteindelijk hebben wij vier van de Big Five kunnen zien. Naast veel dieren hebben we ook veel regen gezien. Het regende vanaf maandagavond zowat continu. Op woensdag zouden we naar onze volgende accomodatie gaan. Helaas hebben wij deze niet meer kunnen bereiken vanwege ondergelopen wegen en weggespoelde bruggen. Hierdoor waren wij genoodzaakt te overnachten in het Wildlife College. Dit was overigens geen straf, aangezien de kamers beter waren dan de kamers die ik gehad heb tijdens mijn studententijd. Uiteindelijk hebben wij donderdag besloten om eerder naar Kriel terug te keren.

Vrijdagavond ben ik met Ingmar, de jongste zoon van het gezin, en de tieners van het kindertehuis naar de wekenlijkse jongerenavond geweest. De komende tijd gaan we de cursus ‘The way of the Master' behandelen met de jongeren.

Iedereen bedankt voor de leuke reacties en berichtjes! Tot nu toe is het nog niet uit het oog.....